مجله جیوماتیک - اداره عمومی جیودیزی وکارتوگرافی

مجله جیوماتیک

نقش رسانه ها در افکار عامه

رسانه ها به عنوان رکن چهارم دموکراسی درجوامع مدنی که به اصل آزادی بیان و آرای عامه ارج می گذارد، شناخته می شود.
بدون رسانه ها آزادی با تمام ابعاد آن متعهد و مقدور نیست که به جامعه انسانی و آرمانی وفضای تساهل و هم پذیری دست رسی پیدا نماید.
اطلاعات و آموزه هایی که از طریق رسانه ها در دسترس مردم قرارمی گیرند، اندیشه های آنان را تشکل می دهند، امروز جهان درمسیر بزرگ راه های اطلاعاتی، انقلاب دیجیتال وجهانی شدن قرار دارد و در این میان نقش رسانه ها به مثابه  تشکل دهنده افکار عامه و ایجاد اطلاعاتی غیرقابل انکار است.
اطلاعات و شبکه های نوین ارتباطی با گستردگی جهان شمول، جهان را چنان در سیطره خود آورده اند که عصر امروز را عصر رسانه ها و انقلاب دیجیتال نامیده اند.
بنابراین بیش از یک سوم زندگی ما صرف ایجاد ارتباطات می شود، ارتباطات یعنی رد و بدل کردن اطلاعات و دانش تقریبن هر نوع فعالیتی لازمه ایجاد ارتباطات است، نظیر گوش دادن به صحبت های یک معلم، گفت و گو با یک دوست، مطالعه یک کتاب و حتی تماشای تلویزیون نیز از زمره ارتباطات به شمار می رود.
از طریق ایجاد ارتباطات است که به مفاهیم یک مطلب وحقایق دسترسی پیدا می کنیم ، بردانش خود می افزاییم بینش و دایره تفکر ما وسیع می شود ابعاد شخصیت و رفتاراجتماعی ما رشد می کند و از زندگی مان بهره مند می شویم.
باید گفت که مطبوعات و رسانه ها آموزشگاه اجتماعی ونهاد اساسی جامعه مدنی بوده ، افکار و اعمال جامعه را بازیابی  وسمت دهی می کند و از سوی دیگر ملت را برای بازیابی ارزش های والای ملی مدد می رساند.
دایرة المعارف امریکانا روابط عمومی را بدین شکل تعریف کرده است.
"روابط عمومی یک زمینه فعالیت است مربوط به روابط سازمان های صنعتی، شرکت ها، دولت ها ، اتحادیه ها وسایر سازمان ها که هر یک با طیف های مختلف چون کارمندان، مشتریان، سرمایه داران، تهیه کنندگان،اعضای احزاب، سیاسی و با عامه مردم روبروهستند، کارهای روابط عمومی شامل است برتقویم افکار عموم، ارزیابی و تفسیر آن بر حسب منافع یک سازمان شناساندن سازمان به مردم و همچنین مردم به سازمان"
علامه محمود طرزی مبتکر و طراح اصلی مطبوعات معاصر افغانستان در این زمینه گفته است." مطبوعات و رسانه ها، ترجمان زندگی اجتماعی است. مطبوعات زبان ملت است و روح مدنیت و اساس انسانیت را اعمار می نماید"
اطلاعات و ارتباط عامه " وکیل مدافع سازمان در بیرون ومدعی العموم در داخل سازمان است.
این جمله های پر محتوا می رساند که مطبوعات و رسانه های جمعی، یگانه راه اساسی پیشرفت و تمدن جامعه را متبارز و منعکس می سازد.
از این جاست که می توان گفت موجودیت جامعه بدون نیروی وسایل اطلاعات جمعی و ارتباطات عامه امکان پذیرنیست، این همه فعالیت ها پیوند جدایی ناپذیر با وسایل اطلاعات جمعی داشته زیرا بهترین مدافع و تعمیم دهنده آزادی بیان و اندیشه، عدالت، روابط نیک اجتماعی، قانونیت، برابری ودموکراسی توام با تشکیل حاکمیت براساس اداره مردم، همان مطبوعات و رسانه های گروهی می باشد.
جامعه انسانی بدون وسایل اطلاعات جمعی به سوی مدنیت رفته نمی تواند، پس باید گفت که مدنیت بدون رسانه های گروهی وبر عکس رسانه های گروهی بدون مدنیت، عاری از مفهوم خواهند بود.
همچنان قابل تذکر است با در نظر داشت مبرمیت و ارزشمندی موجودیت ارگان اطلاعات و ارتباطات عامه در شرایط کنونی در ادارات خدمات ملکی که از نیازمندی های استراتیژیک فاز نوین نظام اصلاحی اداره عامه می باشد و بالاثر تلاش های هیئت رهبری اداره عمومی جیودیزی وکارتوگرافی مدیریت عمومی اطلاعات و ارتباط عامه درچوکات ریاست پالیسی و پلانگذاری ایجاد ویک ونیم سال قبل شامل سقف تشکیلاتی منظور شده این اداره عمومی گردید و پست های مربوطه آن به اعلان رقابتی گذاشته شد که خوشبختانه در سال گذشته از طریق رقابت آزاد در بست های مذکور کارمندان تحصیل کرده و مرتبط به مسلک تقرر حاصل کردند، که در ربع اخیر سال 1390 اولین شماره ی مجله آن تحت نام (جیوماتیک) نشریه فصلنامه علمی، تخصصی، تحقیقاتی و فرهنگی نشر و به دسترس ارگان های دولتی و غیر دولتی و شیفته گان علم و فرهنگ قرار گرفت، طبق اهداف استراتیژیک اداره اطلاعات و ارتباطات عامه کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدامات ملکی مقصد از ایجاد بخش های اطلاعات و ارتباطات عامه در وزارت ها و ادارات خدمات ملکی، تامین هماهنگی میان منابع اطلاع رسانی ادارات خدمات ملکی، آگاهی دهی از روند اصلاح اداره عامه ، جلب حمایت شرکای اصلاحات به منظور پشتیبانی از پالیسی دولت، تحقق همکاری و هماهنگی میان اداره های خدمات ملکی از طریق اطلاع رسانی و تبلیغات ، ذهنیت دادن به خاطر نهادینه سازی و پذیرش تغییرات متداوم در ارگان های خدمات ملکی و اراییه خدمات معیاری رسانه ای و ارتباطی.
بنآ بدین وسیله به اطلاع تمام دانشمندان و متخصصان  شعب مختلف علوم جیوماتیک وتکنالوژی معاصر مرتبط به آن رسانیده می شود که دفتر مجله جیوماتیک آماده پذیرش، پخش ونشر تمام مقالات ومضامین علمی، تحقیقاتی، تخصصی و فرهنگی شما دوستان، فرهنگیان ومتخصصان در داخل اداره و خارج از اداره عمومی جیودیزی وکارتوگرافی بوده ومی باشد.

 

معیا ری سا ختن اسما ی جغرافیایی

همان طوریکه درکنفرانس تهران راجع به یکسان سازی نامها ی جغرا فیا یی رهنمود های مفید وبا ارزشی ارائه گردید بتا سی ازهما ن هدایا ت اداره عمومی جیودیزی وکارتوگرافی دولت جمهوری اسلامی افغانستان دراین راستا اقداما ت عا جل ترومثمری انجا م داد.
اولاً این مطلب در سطح وزارت های مربوط که به علایم ونامهای جغرافیا یی سرو کاردارند درتماس شدیم، تاباشد بارهنمود هاوهمکاری های متداوم شان نامهای جغرافیایی جمع آوری تصنیف ودراحاطه قاموسگاه مناسب طورمشرح اشخاص صاحب صلاحیت آنها دست به کار شوند واسمای جغرافیایی به کتگوریهای مختلف منظم گردد و بعداً طی رساله ها ومقتضیات جداگانه اولاً طبع مقدماتی شود وبعد از مرور به طبع اصلی ونهایی آن اقدام بعمل آید .
وزارت های همکار از این قرار اند :
1- وزارت اطلاعات و فرهنگ .
2- وزارت دفاع ملی .
3- وزارت حج و اوقاف .
4- وزارت صحت عامه .
5- وزارت شهر سازی .
6- ریاست اکادمی علوم افغانستان .
7- ریاست شاروالی کابل .
8- ریاست ارگانهای محلی .
9- اداره عمومی جیودیزی وکارتوگرافی .
علاوه بران اداره عمومی جیودیزی وکارتوگرافی کمیته های مختلف را تشکیل داد تا باشد که در هرکمیته فهرست وعلایم جغرافیایی را بوجه مطلوب ومناسب تهیه وترتیب کرد وآن هم به ترتیب ذیل .
الف – کمیته کود ساختن برای هریک از تصنیف اسمای جغرافیایی وترتیب کوردینت های جغرافیایی برای نام های معیاری :
1: محتر م انجنیر عبید الله
2: محتر م ا نجنیر محمد کریم
3 : محترم ا نجنیر فیض محمد
4 : محترم انجنیر حسیب الله
5 : محتر م انجنیر غلا م حضرت
ب : نامگذارای های تاریخ : مذ هبی واقتصا دی همه درکمیته عا لی که شا مل وزارت ها وادارات فوق الذکر میشوند صورت گرفته ودرزمینه تصامیم اتخاذ میگردد.

کمیته علوم توپوگرافی، هایدروگرافی

1- محترمه انجنیر شمیسی .
2- محترم انجنیر محمدحامد .
3- محترم هدایت الله .
4- محترم قربانعلی .

تمام این کمیته ها تحت نظر اداره عمومی جیودیزی و کارتوگرافی انجام وظیفه می نمایند و سکرتریت عمومی و توحید این علوم جغرافیایی روسای ذیل همکاری می نمایند .
1- محترم انجنیر عبیدالله ریئس نقشه برداری وتوپوگرافی .
2- محترم امان الله رئیس پالیسی و پلانگذاری .
3- محترم انجنیر غلام رضا ریس نقشه برداری مقیاس بزرگ .

مطالعات اساسی
معیاری ساختن اسمای جغرافیایی
اهمیت و اهداف :

نامهای جغرافیایی درقرن بیست و بیست و یک ارزش خاص خود را درجهان ساینس و تکنالوژی معاصر احراز کرد . وآن هم بنابر مکانی انسانی درمحیط وماحولش بوده که انسان ناگزیر پیوند نا گستنی با محیط و اجتماعی خود دارد بنا برآن انسان و محیط انسان و مکان جغرافیایی درجهان امروز رابطه بسیار نزدیک آن در بخش GIS محسوب میشود که درموارد آتی از آن استفاده بعمل میاید .
-- اسمای جغرافیایی بحیث رهنمود موقعیت اساسی در یک محل و یا یک کشور .
-- اسمای جغرافیایی منحیث معرف ارزشهای تاریخی .
-- اسمای جغرافیایی معرف امیزش فرهنگ های معاصر و پارینه .
-- اسمای جغرافیایی معرف ارزش های مذهبی و عقیدتی .
-- اسمای جغرافیایی نمودار منابع اقتصادی .
-- اسمای جغرافیایی رفرنس اساسی در ترانسپورت های زمینی , بحری و فضایی .
-- اسمای جغرفیایی نمودار اتنو گرافی جوامع و گروپ های بشری.
-- اسمای جغرافیائی انعکاس دهنده زبان و لسان های مختلف در کشور و جهان.
-- اسمای جغرافیائی معرف ریشه زبان شناسی یا فونولوژی در یک محل.
تصنیف های زیاد را از لابلای اسمای جغرافیائی استنباط و استخراج کرد که این مطلب بعد از معیاری ساختن (یکسان ساختن ) و بعد از دسته بندی کردن نام ها به درستی آشکار و روشن می گردد .
در کشور های که تاریخ پارینه ، تصادم و آمیزش فرهنگی ثقافتی صورت گرفته و در ابعاد زمان ، رویداد ها تاریخی تحولات داخلی زیاد را در شکل نام ها تلفظ و شکل تحریر آن به وجود آورده که در هر بخش به مثال های علهیده و محدود آن اکتفا می کنیم :
هر گاه مطلب این باشد که موقیعت یک محل را بدانیم اولاً نام آن محل ضرور است . اسم محل باید مطابق به عرف و کلتور همان جامعه در ذهن افراد منطقه یک موضوع پذیرفته شده باشد اگر نام اساسی محلی آن در اذهان همان محل قبول شده باشد . مثلاً گلبهار ، غوربند ، استالف و یا چاریکا رو گل غندی .
این اسمای جغرافیا یی در منطقه و کشور نام ها پذیرفته شده است تعین موقعیت این محلات به انسان ذهنیت خوب میدهد که در محلات مذکور در کدام ولایت ، کدام منطقه کشور و یا کدام کوردینت های جغرافیائی قرار دارد این محلات خورد است یا بزرگ محیط زیست شهری است و یا دهاتی ، مر کز تجارتی است یا تفریحی ، ساحات  صنعتی است یا زراعتی بنابرآن در ترتیب و معیاری ساختن آنها فونتیک و اسمای محل ، کود محل و کوردنیت های جغرافیائی ضروری است .
مثلاً چاریکار  charikar کود نمبر شهری داده شود زیرا که شهر است کوردنیت های جغرافیائی به حیث یک ساحه و یا به حیث یک نقطه هر دو رعایت شود .
بنابرآن کود نمبرهای جغرافیائی به مفاهمه وزارت های مربوطه و اورگانهای زیربط کودنم های مختلف در عرصه های جداگانه معیاری و پذیرفته شده باشد .

اسمای تاریخی :
محلات جغرافیائی که نموددار اسمای تاریخی است ، اولاٌ ارزش تاریخ همان محل را آشکار می سازد . ثانیاً اسمای جغرافیائی که صبغه تاریخی دارد ، آیا ساخته محل و نام گذاری باستانی همان محل است و یا در اثر روی داد های تاریخی ویا در اثر کشور کشائی از فرهنگ و دیار بیگانه در خارج تراوش کرده است .

مثلاً :

  1. باختر ( ریشه محلی ) مراد از شهر قدیمه بلخ .
  2. باکتریا ( ریشه یو نانی ) مراد از شهر بلخ و مدنیت بلخ .
  3. بلخیکا و غیره ( ریشه یونانی ) //   //    //    // .

در این گونه نام ها به اساس تصنیف باید کود تاریخی را جا داد و بعداً طول البلد و عرض البلد آنرا نوشت هرگاه ارتفاع محل درج گردد ارزش های معیاری ساختن نام های جغرافیائی را بالا می برد .

ویا :
کابل (ریشه محلی) مراد از کابل به حیث محله شهری .
کابورا (ریشه یونانی )مراد از کابل .
اوردوستانا (یونانی ) مراد ازحوزه کابل ودریای کابل .
کوفن (ریشه یونانی)   //    //      //     //     //    .
کوفس (ریشه یونانی)  //      //       //     //     //   .
این قبیل نام ها باریشه های مختلف فرهنگی آن آمیزش کلتوری وثقافت مدنیت های مختلف را آشکار می سازد در افغانستان خیلی زیاد است .

اسمای تاریخی در سلسله جبال ودریا ها بیشتر دیده می شود .
مثلآ : (آسمایی) کوه آسمایی ریشه بودیزم دارد که بنام معبد بودایی در پای دامنه کوه که همین اکنون درمسال هندوها است ودر آن بت بزرگی جا داشت قبل ازورود اسلام ، درزمان کنشکاه وکابل شاهان وجود داشت بنآ این کوه بنام کوه آسمایی شهرت پیدا کرد .
اسمای جغرافیایی معرف عقید ت واندیشه های مذهبی :
--  تمیم صاحب انصار درکابل .
-- جابرانصارولی صاحب .
-- شهدای صالحین .
-- شاه دوشمشره( ع) .
-- زیارت سخی صاحب بلخ .
-- مهترلام بابا لغمان .
-- هده شریف ننگرهار .
-- هوفیان شریف پروان .
جمع آوری همچواسمای مهم مذهبی درموقعیت های جغرافیایی موجوده اش ،انعکاس دهنده همان محل جغرافیایی است .

اسمای جغرافیایی بازتاب منابع اقتصادی !
بسی محلاتی است که باگرفتن نام آن انگیزه تولیدات ومنابع اقتصادی ازآن درذهن جا میگردد .

مثلاً :

-- سر سنگ بد خشا ن -------------منبع لا جورد

-- حاجی گگ -------------------- معدن آهن .
-- عینک ------------------------ معد ن مس درلوگر .
-- قرقین ------------------------ با فت قالین جو زجا ن .
--  کرخ ------------------------- منبع ومحل پارچه های کرخ.
ویا آنکه بعضی محلا ت  به حیث دریچه گمر کی اند .
مثلاً :
اسلا م قلعه -------------------- هرات .
-- چمن --------------------- قند هار .
-- حیرتان ------------------در شما ل بلخ .
-- تورخم ------------------ درشرق ننگر هار.
بهمین ترتیب شهرها ودهکده های اند که ار زش اقتصادی زیاد دارند .
مثلاً :
کران منجان ---------------- لا جورد.
کرکر ------------------- ذ غا ل سنگ.
دره صوف ------------- ذغا ل سنگ .

ویا مید ا نها ی هوایی :

میدان هوایی کا بل.
میدان هوایی هرات .
میدان هوایی بگرام .
میدان هوایی جلا ل آباد .
میدان هوایی بدخشان امثا ل آن.

بهمین ترتیب از لابلای اسمای جغرافیایی ملیت لسان وعنعنه فرهنگ تمامآ واضع شده میتواند مثلاً از کلمه سپین غر ,سفید کوه , تورغر , سرخ دریا , سره رود امثا ل آن میتوان زبا ن وشکل قبیلوی آن راتشخیص کرد.
مثلاً ( گردیز ) هم اسم محل است وهم اسم ملیت .
(  سها ک  ) هم اسم محل است هم اسم یک ملیت .

این مسایل درکشــورهای تازه به سایــنس وتکــنا لوژی رو آورده اند برای تشخیص اماکـن ومناطق جغــرافیایی ارزش خاص دارد. بادرنظرداشت مطالب فوق اداره عمومی جیودیزی وکارتوگرافی درتهـیه ترتیب ومعیاری ساختـن نام های جغرافیایی هـمت می گمارد وضمناً پیشــنهاد می نماید که سازمان ملل متحد دراین ارتباط ازطریق ناحـیه جنوب غرب آسیا این پروژه راتقویت وتمویل نماید. وهمچنان پرابــلم هایـکه ازناحیه نــقشه های دیجیتلی وسیستم ترانسلیشن نام های جغرافیایی بروی نقشه ها دارد امـید است درزمــینه به همکاری سازمان محترم به توافـق وتـفاهم روی حل آن رسـید .

ومن الله توفیق

اهمیت سلسله جبال ها در ادامه حیات انسان

     سلسله کوه ها در هر نقطه جهان تحفه خداوندی و طبیعت است .
بهمان اندازه ئیکه بحر های بزرگ جهان در سایکل آب ،بارندگی زراعت و حمل ونقل بحری دارای ارزش خاص است . کوه ها و سلسله جبالها هم در این زمینه جای و مقام خاص خود را دارا میباشد .
همین سلسله جبالها است که در اثر عملیه سایکل آب در فراز کوه  ها و نقاط مرتفع باعث بارندگی میشود و یا آنکه در نقاط مرتفع همالیه و هندوکش بالاتر از ارتفاع 3000 متر برفهای دایمی محفوظ باقی می ماند یخچال ها تشکیل می شود و منابع آبی رادر منطقه و سراسر بحر اعظم آسیا بوجود میاورد .
-    بارنگی های سلسله همالیا باعث به وجود آمدن دریاهای مختلف در بحر اعظم آسیا میشود
دریای سند ، گنگا ، برهماپوترا ، دریای سیکانگ ،دریای میان ما ، هند و چین ، دریای هوانگهو ، دریای اوب ، نیسی ،لینا تمامآ دریاهای اند که بر اعظم آسیا را شاداب و سر سبز ساخته حیات زراعتی و مالداری رادردامان و نشیبی های شمالی وجنوبی آن فراهم ساخته است.
-   اگر در افغانستان ارزش کوه ها را به برسی بگیریم دیده می شود که سلسله هندوکش به حیث یک ودیعهً خداوندی برای مردمان این سر زمین تسهیلات با ارزش را از لحاظ مادی و معنوی به وجود آورده است. موجودیت سلسله هندوکش شبیه صحرایی اعظم ویا شبیه دشت کویر ایران ویا مثل دشت های دلارام هلمند عاری از فعالیت های انسانی میبود همان طوریکه مصر تحفه دریای نیل است افغانستان تحفه هندوکش است.
-   سلسله هندوکش منبع برفهای دایمی بوده و ساحه تولید بارندگی های  بهار زمستان میباشد بناً برآن بر اساس نعمت بزرگ سلسله هندوکش افغانستان سراب منطقه بوده ازولسوالی سراب غزنی سلسله پغمان , کوه بابا , هندوکش شرقی وغربی دریاهای خروشان سبب شا دابی ،سرسبزی زراعت ومحیط بودباش اقوام وقبا یل مختلف درسراسر کشورماشده است.
دریا های آموو سیر دریا در شما ل افغانستان اساس مدنیت آریائی های قدیم پایه گذاری کرد مدنیت بلخ ، آی خانم وسرسبزی های صفحات شمال تماماً مرهون دریا های است که از سلسله
هندوکش منبع میگیردد که نه تنها در افغانستان بلکه در بدخشان شمال آمو شگوفائی های خاص خود را داشته است .
- دریای کوکچه که از واخان و پامیر منبع میگیرد . زمانی باعث اساس گزاری مدنیت گریکو بودیزم در آی خانم شده که امروز شواهد فرهنگی و مدنی آن در منطقه ممتاز میباشد.
دریای بلخ آب که دربند امیر و نشیبی های شمال هندوکش منبع میگیرد ، بنابر موجودیت هندوکش این ظرفیت را داشت  که درگذشته و حال باعث شادابی مزارشریف گردد هجده نهر مزار رابار بیاورد به همین ترتیب در نشیبی های جنوب هندوکش دریای کابل و معاونین آن باعث شادابی حوضه کابل گردیده اساس زراعت ،مالداری و محیط زیست انسانی را آورده است .
- درغرب سلسله هندوکش دریای هریرود و هلمند باعث شادابی حوضه غرب و جنوب گردیده است . از فیض موجودیت این کوه ها دریاهای خروشان باعث تشکیل بند و انهار برای زراعت شده که در سیر آن بند های برق آبی در تنویرشهرها و فعالیت های صناعتی آهنگ رشد کشور را سرعت بخشیده است .
- سلسله هندوکش در قلب خود معادن مختلف را مثل آهن ، ذغال سنگ ، کرومایت ، احجار کریمه مثل طلا ، زمرد ، یاقوت ، بیروج ، سنگ مرمر وغیره احجار قیمتی رادارا است .
زمرد پنجشیر لاجورد سرسنگ بدخشان ، زرشویان کوکچه غنای بزرگ مادی را درین کشور عرضه نموده است.
- در سلسله های هندوکش ، کوه های سپین غر و کوه های سلیمان جنگلات انبوه صنایع چوب سازی ، موبل و فرنیچر را به خوبی انکشاف داده است .
این جنگلات کوهستانی در خوست ، پکتیا ، ننگرهار ، نورستان و لغمان برای مردم و دولت سرمایه بزرگ عایداتی محسوب می شود .
- بند برق کجکی ، درونته ، ماهیپر ، نغلو ، جبل سراج ، چک وردک و سروبی پدیده دیگریست که از موجودیت کوهای شامیخ و آب فراوان آن درتنویر کشور و صنایع به کار میرد .
- مالداری در علفچر های هندوکش ، صید شکار حیوانات ، موجودیت پرندگان و حیوانات مختلف بنابر موجودیت همین سلسله کوهستانی است .
- تربیه اسپ ، گاو ، غژگاو ، آهومارکوپولو ، پوست قرهقل و امثال آن تماماً از فیض کوهای هندوکش است .
- آب های معدنی در شیبر ، سالنگ ،دراژدر ،چشمه شفا مزار شریف ، کرخ هرات چشمه شیر پلخمری ، دره اندراب و دره شکاری ، سلطان پور ، جلال آباد  بنابر موجودیت منرالهای ساحه کوهستانی است که برای کشورهای ارمغان بزرگ طعبی محسوب میشود .