بورد اسمای جغرافیایی برای افغانستان - اداره عمومی جیودیزی وکارتوگرافی

بورد اسمای جغرافیایی برای افغانستان

بورد اسمای جغرافیایی برای افعانستان

اصول، پالیسی ها و طرزالعمل ها

 

مقدمه:

کشور عزیر ما افعانستان امروز به مثابه وارث تمدن اریانای کهن و خراسان دوره میایه، دارای قدامت تاریخی بوده که جایگاه ویژه خود را در ردیف کاتون های هفتگانه نمدن دینای فدیم و همچنان کشور های معاصر جهان احرازنموده است. این تمدن و تاریخ درنامهای جغرافیای این سرزمین به وضاحت دیده میشود. نامهای جغرافیایی هرکدام وابسته به چگونه گی پیدایش همان محل و محیط و برخاسته از اندیشه واراده دسته خمعی مردماتی است که در آن زیست دارند. نامهای جغرافیایی ارتباط مستفیم به عوامل محیطی و دیدگاه ساکنان آن داسته و با احساس و عواطف آنان گره خورده  است. این نامها در واقعیت امر پاسدار تاریخ گذشته انانی است که پروده این آب و خاک اند. مردم سرگذشت و پیشینه تاریخ خود و پدران خویش را در آیینه زادگاه شان می یابند که حیات گذشته گان و خودشان به آن پیوند خورده است، پس مردم نمیخواهند جای نام وطن شان را نام دیگری بگیرد و بی نام و نشان گردندف بکله طبیعتا خواهان روشن ماندن نام موطن و مسکن خود اند هدف از تبدیل نامهای جغرافیایی به لاتین همانا حفظ اصالت نام این پدیده ها به گونه روشن و درست آنهاست تا اصلیت شان ثبت و پاسداری گردد وکارنامه های مردم و نسل های آینده شان با آن نامها پایدار ماند. در واقعیت هر نام جغرافیایی سه نوع ویژه گی خاص را در بردارد

اول: ویژه گی مکانی و موقعیتف دوم ویژه گی پیشینهّ تاریخی و گذشته ها و سوم ساختار و مفهوم آن میباشد.ضمنآ نامهای جغرافیایی به سه شاخه جغرافیایی ,تاریخی و زبان شناسی تقسیم بندی میشوند.نقش نامهای جغرافیایی که شامل نامهای کشور,ولایات,شهرها, روستا ها و یا قریه ها,کوه ها , دره ها, اقیانوس ها, دریا ها , دریاچه ها,مزارع ,بیابان ها, جنگل ها و غیره میباشد. از اهمیت قابل توجهی برخوردار است این نامها به طور کلی بخشی از تاریخ,هویت ,فولکور,رسم و رواج,آداب اجدادی و جزء از فرهنگ یک ملت هستند. به این دلیل هر کدام ازاین نامها به سهم خود جایگاه ویژه و مهمی داشته و مانند جواهری تابناک و قیمتی باید مورد حفظ و حراست قرار گیرند چنانچه این عمل خدمتی است مهم به فرهنگ این سر رمین پرگوهر و تاریخی .اهمیت حفظ نامهای جغرافیایی که درواقع حکم شناسنامه یک کشور رادارند نگداری وحفظ شان مانند موزیم ها و بناها تاریخی امربسیار مهمی است این نامها به عنوان سند هویت یک ملت اند ویک جامعه باداشتن این ذخایرادبی علمی ومعنوی میتواند در پهنه شگوفان شود و از وجودش افتخار کند به همین دلایل هر گونه تغیر تاسنجیده در یان نامهای جغرافیایی حکم آسیب پذیری و یاویران کردن این آثارتاریخی وباستانی را دارد از این رو مردم ولسوز ومسوول افغانستان به عنوان صاحبان اصلی این میراث های باارزش فرهنگی وملی باید به حراست و نگداری این گنجینه نامهای جغرافیایی بپردازد .

هدف:

هدف از ایجاد بورد اسمای جغرافیایی در افغانستان نظارت برجمع آوری معیار ساختن ذخیره کردن پخش و نشر نامهای جغرافیایی برای تعمیم کاربرد و یکسان انها در سراسر افغانستان میباشد

ارزش:

ایجاد یک معیار بنیادی و رسمی در املاو انشاو تلفظ نامهای جغرافیایی مخصوص در مناطق جند زبان نامهای جغرافیایی که در زبان ولهجه های این سرزمین وجود دارد نه تنها باعث پرورش ادبیات و فرهنگ  غنی افغانستان میشود.بلکه باعث نزدیکی تفاهم بیشترو اتحاد مردم این کشور پرافتخار و تاریخی خواهد شد .

پیشنه کار:

در سالهای 1350 الی  1360 دولت افغانستان به کمک شرکت های خاریجی توانست نقشه های مکمل کشور رابه مقیاس 1:50000 تولید ونشرکند در حالی حاضربنابر تحولات 30 سال گذشته که در فرهنگ زبان و ادبیات منابع و سیستم نامهای چغرافیایی کشوررونماگردیده است نیاز به تصحیح و تحدید دارد بخصوص باپیشرفت های چشمگیری که در زمینه ربان شناسی و تعین معیار های بین المللی در تبدیل نامهای جغرافیایی به زبان لاتین صورت گرفته است کشور ما نیاز به ایجاد یک راهنما روش و سیستم دقیق برای جمع آوری و تبدیل نامهای جغرافیایی دارد .

شرح اصول معیاری ساختن :

بورد به منظور معیاری سازی  نامهای جغرافیایی فعالیت های مداوم ومتعددی را انجام میدهد که از آن جمله دوفعالیت کلیدی آن عبارت اند از :

1.      مرورو تصمیم گیری در مورد پیشنهاد های ارایه شده برای تغیر نامهای جغرافیایی.

2.      مرورو تصمیم گیری در مورد پیشنهاد های ارایه شده برای نام گذاری پدیده های جغرافیایی که قبلا نام گذاری نشده اند.

به این منظور بورد اسمای جغرافیایی برای افغانستان متکی بر اصول و قوانین معین و مشخص در اجرای فعالیت های خود کوشش میکند . در این راستا بورد در تصمیم گیری برای نام گذاری رسمی به موارد ذیل اولویت کاری را قایل میباشد .

1.در نوشتن نام های جغرافیایی باید از معیار های آرتوگرافی (درست نویسی و املاۀ صحیح) استفاده شود.

2.نامها باید باطرزاستعمال فعلی همان محل مطابقت داشته باشد .

3.نامهای همسان و همگون پدیده های چغرافیایی در ساحات و مناطق معین باید ازهم دیپر مشخص ساخته شوند .

4.استفاده از نامهای کوتاه با تلفظ آسان ترجیع داده میشود (ضمنا شسوه فونومیک به کاربرده شود )

5. نامها باید بر موازین فرهنگی و اخلاقی آراسته باشند تا در ذهن تخریش بار نیاورد .

خط مشی (پالیسی)

ایجاد از نامهای جغرافیایی متکی به قوانین دولتی ایجاد میشود . بورد در حد مطلوب و بطور معقول تلاش خواهد کردکه قانون گذاران را از هر گونه ناسازگاری و تفاوت میان نامهای پیشنهاد شده و پالیسی های بورد قبل ازتصویب آگاه سازد .

پیشنهادات نامگذاری برای پدیده های جغرافیایی بیدون نام :

بورد نامهای پیشنهاد شده را برای پدیده های جغرافیایی که بدون نام میباشد . تثبیت خواهد نمود بورد تنها نامهای را که مطابق بااصول و پالیسی باشند مورد پزیریش قرار خواهد داد. همچنان بورد هرپیشنهاد را برای نامگذاری بشگلی جداگانه موردبرسی قرارخواهد داد.

تبدیل و تعویض نامها:

کاربرد صیحح و دقیق نامهای جغرافیایی در تعیین و شناسایی مناطق مربوطه از نظرشفاهی و تحریری نیاز به ثبات عالی دارند از این رودر نامهای موجود نباید بدون دلایل موجه و مناسب تغیرات آورده شود بورد پیشنهاد های ارایه شده را برای تغییر نامهای جغرافیایی که بااصوا و پالیسی های بورد مطابقت دارد .تصویب خوهد نود البته بورد هرپیشنهاد را برای تبدیل وتعویض نامهای جغرافیایی بشکل جداگانه مورد بررسی قرار خواهد داد .

 

تکرار نامهای جغرافیایی (نامهای تکرار):

بورد نامهای پشنهاد شده برای پدیده های جغرافیایی بدون نام را که در آن منطقه تکرار شده باشند, بطور معمول قبول نخواهد کرد. اگر چه استفاده از نامهای تکراری در یک منطفه چندان خوش آیند نیست؛ نامهای تاریخی و تثبیت شده جغرافیایی نباید تبدیل  و تعوبض شوند جزاینکه  حمایت قوی از طرف مردم برای تغیر آنها وجود داشته باشد.

بورد برای تشویق مقامات ولایتی؛ محلی و باشنده گان آنها به منظور تعدیل و اصلاح این چنین نامهای تکراری در مناطق که باعث ابهام و چالش های فرهنگی و اجتماعی میشوند؛سعی و تلاش خواهد کرد.

در صورت اقدام به چنین تغیرات در نامهای جغرافیایی باید با بورد هماهنگی شود.

نامهای متفاوت:

هر نام جغرافیایی و با املای آن که متغیر از نام رسمی باشد؛ متفاوت آن نام شناخته میشود.بورد استعمال مستفل هر کدام نامهای متفاوت را رد میکند. به هر حال نوشتن یک نام متفاوت بمنظور روشن ساختن نام رسمی ؛ در داخل قوس و پهلوی نام تصویب شده ؛ میتواند استفاده شود. بعضی از پدیده های جغرافیایی مانند واحد اداری میتوانند دارای هر دو نام جغرافیایی یعنی کوتاه و طویل باشند؛ در آن صورت استعمال هر کدام از آنها مورد قبول است

نامهای طولانی:

در مواردی که نامهای جغرافیایی پیشنهاد شده طولانی و مبهم باشند؛ بورد عدم تصویب آنها را ترجیع میدهد. اگر یک نام  طویل که استعمال آن در شکل تحریری و یا شفاهی مشکل باشند؛ بورد معمولآ اینگونه نامها رامورد تصویب قرار خواهد داد.

 

نامهای یادبودی :

بورد پیشنهادات ارایه شده برای استفاده از نامهای اشخاص متوفی را در نامگذاری پدیده های جغرافیایی مورد بررسی قرار خواهد داد. بورد ترجیع میدهد پیشنهادات نامگذاری را که به منظور یاد بود از اشخاص زنده میباشند مورد تائید قرار ندهد. بر علاوه پیش از اینکه بورد پیشنهاد نامگذاری  برای یاد بود شخصی را در نظر بگیرد؛ ترجیع میدهد که حداقل از فوت آن شخص پنج سال گذشته باشد.

در صورت که برای یاد بود و افتخار به شخص متوفی ؛ نام آن شخص برای نامگذاری پدیدهّ جغرافیایی برگزیده شود؛ بورد ترجیح میدهد که متوفی با آن پدیدهّ جغرافیایی ارتباط مستقیم و دراز مدت داشته و یا کمک قابل توجهی به آن منطقه کرده باشد.

بورد پیشنهاد ارائه شده برای نامگذاری پدیدهّ جغرافیایی را با استفاده  ار نام شخصی که دارای  شهرت و محبوبیت برجستهّ ملی و یا بین المللی بوده ؛ مورد بررسی قرار ذیل میدهد.حتی اگر آن شخص رابطهّ مستقیمی با آن پدیدهّ جغرافیایی هم نداشته باشد.

تمام پیشنهادات ارایه شده برای نامهای یاد بودی مانند دیگرنامهای جغرافیایی باید مطابق با اصول ومعیارهای اساسی تصویب شده در نامگذاری پدیدهّ های جغرافیایی باشند.

 

نامهای توهین آمیز :

بورد از استمال کلمات تحقیر آمیز واها نت بارنژادی ،قومی ،جنسی ،مذهبی و غیره در نامها ی رسمی جغرافیایی ممانعت خواهد تمود .هر فرد یا اداره یی میتواند از بورد تحقیر آمیز واهانت بار راکه در حال حاضر مورد استفاده قرار دارد .در خواست کند وهر چند در این راستا بورد با احتیادط عمل کده وترجیح میدهد تا جایی که امکان داشته باشد دخالت کمتری در چگونگی استمال نامها کروج در زبان رور مره داشته باشد . به این دلیل که طرز برداشت ،برخورد ودرک کلماتی که توهین آمیز به نطر میرسند از یک فرد بع فرد دیگر واز یک نسل به نسل دیگر متفاوت میباشد.

طرز العمل ها :

ارایه پیشنهاد ویا در خواست ها  :

درخواست ها برای تغییرات یا ایجاد نامها رسمی جغرافیایی را میتوان با ارسال  یک تقاضا نامه ومعلومات مربوط به منشی یا سکرتراجراتبوی بورد اسما جغرافیایی برای افغانستان بطور کتبی عرضه کرد.این مطلب میتواند توسط نوشتن یک نامه رسمی ویا استفاده از دیگر ارتباطات کتبی صورت گیرد .کاپه  پیشنهادات لرلیه شده برای نامگذاری ویا تغییر نامها باید بطور واضح پدیده جغرافیایی مورد نطر را مشخصنموده وشامل مدارک لازمه برای حمایت از آ« پیشنهادات باشند .با استفاده از علامه گذاری وحاشیه نوسی  بر روی نقشه ها ،پدیده های جغرافیایی مورد نطر را میتوان بطور واضح مشخص کرد.دیگر راههای تشخیص پدیده های جغرافیایی شامل استفاده از عرض وطول جغرافیایی ( coordinates ) به طرز درست ودقیق میباشد .امکان دارد که تصمیم نهایی بورد در مورد انتخاب نام ، ترکیب ، املا ویا استعمال آن مغایر یا پیشنهاد ادراه متقاضی باشد . دراین صورت کاپه ادرات و ارگانهای دولتی  موظف به قبول واجرای تصمیم نهایی بورد بوده وباید نقشه ها وگزارش های راقبل از طبع و مشر آنها ویا اگر چاپ شده باشد قبل از نشر بعدی آنها  تصحیح کند .

 

در خواست برای تحصحیح و یا تغیر نامهای جغرافیایی:

نخستین اقدام برای تصحیح و یا تغیر در نامهای رسمی جغرافیایی ارایه یک در خواست توام با معلومات مناسب پس ار مورد بررسی و تائید قرار گرفتن آن توسط مقامات محلی و ولایتی به منشی اجرائیوی بورد به منظورطی مراحل اداری میباشد.

عملکرد بورد برای بررسی  و مرورتفاوتها و تناقص میان نامهای جغرافیایی شامل ارسال آن قضیه ها به مقامات ولایتی, ولسوالی و محلی میباشد. در بعضی موارد قضیه ها را میتوان از طریق رسانه های جمعی به اطلاح عموم رسانیده. این عمکرد,مردم را از مشکلات آگاه ساخته و نظریات و پیشنهادات آنها را خواستار میشود. در صورتی که مشکل و یا تناقص در مورد نام پدیدهّ جغرافیایی که درسرحد بین المللی قرار گرفته باشد, مراحل مرورو بررسی شامل تماس گرفتن با مقامات ذیربط آن کشور(وزارت خارجه و سازمان نقشه برداری) برای دریافت نظریات شان میباشد.

برای طی مراحل قانونی تصویب نامهای جغرافیایی به منظور طبع و نشرویا تشخیص و شناسایی رسمی آنها,عامل کلیدی از پیش فرستادن در خواست به بورد در زمان مناسب و قبل ازتاریخ طبع و نشر برای تصحیح ویا تغیرآن نام میباشد.

این امر باید طوری انجام گیرد که وقت کافی برای تصحیح و یا طی مراحل تصویب آن میسرباشد.

 

ارایه در خواست ثبت نامها ی ثبت ناشده :

یک نام ثبت ناشده عبارت از نامی است مه مورد استفاده قرار دارد ولی تا کنون در منابع رسمی نامها جغرافیائی درج نشده است . این نامها باید قبل از استفاده وبا چاپ در نشرات ملی برا یبررسی و تصویب نهایی به بورد عرضه گردد.

 

ارایه پیشنهاد  نامگذاری برای پدیده های جغرافیایی بد ون نام :

راهنمای اصلی برای تعین نامها ی ستند در  در نظرگرفتن استفاده محلی آنها به شکل شفاهی وتحریری در زمان کنونی میباشد . به هر حال بورد متوجه است که در بعضی اوقات نیاز به نامگذاری پدیده های جغرافیایی دارد که در حال حاضر بی نام اند . بنا برای تشخیص آنها ویا به منور یاد بود ، بورد هر کز خود سرانه شروع به ناگذاری پدیده های بدون نام نخواهد کرد . لیکن بورد برای مرور وبررسی پیشنهاد ات ارایه شده به منظور استفاده از نامهای جدید در نقشه های ملی ،انتشارات وموارد دیگری صلاحیت کامل را دارد .هر شخص یاارگانی (دولتی یا خصوصی ) میتواند پیشنهاد یا پیشنهادات ناگذاری خود را برای بررسی و تصمیم گیری به بورد ارایه کند.

از ان جایی کهیک نام جدید تاثیر زیاد ودراز مدتی در زندگی اهالی هر منطقه ایجاد خواهد کرد ،ان نام باید مورد قبول وپذیرش اهالی مقامات محلی و ولایتی ان منطقه قرار گرفته باشد .مسوولیت بورد ارزیابی وبررسی هریک از پیشنهادات نامگذاری نام های مناسب شایسته  وهمچنان ضرورت انها قبل از پذیرش وبه رسمیت شنتختن ان نامها میباشد . این عملکرد با هماهنگی کامل مقامات محلی ،ولایتی  ،مردم وهمچنین شورای ملی افغانستان صورت میگیرد.

راهنمای ارایه پیشنهادات برای نامگذاری :

رهنمود های ارایه شده دراین بخش تنها مربوط به پدیده جغرافیا ییکه هرگز نامگذاری نشده میباشد .نامها یی که از پیش توسط استمال گسترده به شکل شفاهی ویا تحریری مورد قبول عام قار گرفته اند دارای اولویت بالاتری در انتخاب نام بوده .حتی اگر در نقشه های کنونی هم ذکر نشده باشد. بورد از شخصی که خواهان ارایه پیشنهاد برای نامگذاری یک پدیده جغرافیایی بی نام میباشد .انتظار دارد که تحقیقات کاملی را برای تعین ان پدیده جغرافیایی که بی نام است یا انجام دهد . در صورت رسیدگی به پیشنهادات نامگذاری یک پدیده بی نام  بورد بر طبق پالیسی ها ف معیارها ، وضوابط ذیل عمل میکند :

 

اقسام نامها ی جغرافیایی پیشنهادی :

بورد ترجیح میدهد که نامها پیشنهاد شده مرتبط با تاریخ ،عنعنات ،اداب  ورسوم  اجداد ی ،اتفاقات  ویا انگیزه های موجود در آن منطقه با شد .همچنان بورد نامهایی راترجیح میدهد که باشکل توپو گرافیک ،زندگی طبیعی و بایامحیط زیست ان  منطقه هم آهنگی داشته باشد .

تکرار نامها ی جغرافیایی :

نامها ی پیشنهاد شده نباید تکرار نامها ی دیگر در همان ولایت ویا ولایات همجوار ان باشند .

ترکیب نامها ی جغرافیایی پیشنها دی :

نامهای پیشنهادی شده باید کوتا ه ،مختصر وبه اسانی قابل تلفظ باشد .نامهایی که تلفظ انها مشکل وپیچیده است بیشتر اوقات مورد قبول واستفاده رایج کردم قرار نمیگیرند .

استفاده از اصطلاحات تشریحی یا عمومی در نامها ی جغرافیایی:

توصیه میشود تا جایی که امکان پذ یراست از استمال اصطلاحات عمومی ویا تشریحی مانند : (بالا ، پا ئین ، شمال ، بزرگ  )وغیره درنامگذاری پدیده های جغرافیایی مانند کوه ها ،دره ها ،جهیل ها ،انهار  وجوی های آب اجتناب ورزید.

اصطلاحات عمومی :

در صورتی که یک نام جغرافیایی پیشنهاد شده شامل هر دو عنصر خاص وعام باشد آن عنصر یا واژه عام مانند(جوی ،تپه ، جهیل ) وغیره باید مناسب ومعرف پدیده جغرافیایی مورد نظر باشد .همچنین ،معمولا واژه های عام باید با استمال واژه های عام رایج در مناطقی  که آن پدیده های جغرافیایی واقع شده اند .مطابقت داشته باشند .

نامها شخصی :

بورد ترجیح میدهد که پیشنهاد نامگذاری یک پدیده جغرافیایی را با استفاده از نام شخصی مورد پذیرش قرار نخواهد داد مگر اینکه ثابت شود که افتخار  بخشیدن به شخص یاخانواده اش توسط نامگذاری برای یلد بود ویا دیگر دلایل تاریخی دارای منفعت واستقبال عمومی وملی میباشد .برای توجیه اتخاذ نام یک شخص  توسط بورد به عنوان نام جغرافیایی یک منطقه ،آن شخص ویا خانواده اش باید با آن پدیده جغرافیایی ارتباط مستقیم ودراز مدت داشته وبا کمک قابل توجهی به منطقه ویا ولایت کرده باشد .اکثر اوقات اهالی منطقه ودیگر استفاده کنندگان نامها ی جغرافیایی از بکار بردن نامها ی یاد بود ی نارا ضی بوده وحتی مانع از استمعال آنهامیشوند .مالکیت برزمین واراضی هیچگاه نباید به تنهایی دلیلی به افتخار دادن به شخصی با نامگذاری جغرافیایی منطقه به نام آن شخص باشد. بورد پیشنهادات ارایه شده برای یاد بود و افتخار  بخشیدن به اشخاصی که دارای محبوبیت وشهرت استثنائی در سطح ملی و بین المللی بوده مورد ملاحظه وبررسی قرار خواهد داد.

پالیسی های  ایجاد شده ذیل در مورد  استفاده  از نامهای شخصی در نامگذاری  جغرافیایی قابل اجرا میباشد :

1 - بورد ترجیح میدهد نامهایی راکه یاد بود از شخص زنده کرده ویا ممکن است آنچنان تعبیر شوند قبول نکند .

2 - پیش از اینکه بورد پیشنهاد نامگذاری برای یاد بود شخص متوفی رادر نظر گیرد ،ترجیح داده میشود که از فوت آن شخص حداقل پنج سال گذشته باشد.

3- دربررسی وتصویب نامگذاری جغرافیایی مهمولا استفاده از نام اشخاص متوفی بطور مکمل مورد پذیرش بورد قرار نخواهد گرفت .اگر چه در بعضی اوقات که نام کامل اشخاص ویا ثسمتی از نام کامل آنها کوتاه وجالب باشد ،بورد میتواند استثنا وپس از بررسی آنها را تا یید کند .بورد توصینه میکند که نام جغرافیایی پیشنهاد شده دارای نام خانواده گی با نام اول آن شخص متوفی ویک اصطلاح عمومی مناسب باشد .معمولا استفاده از نام خود ما نی  با لقب شخص متوفی در نامگذاری جغرافیایی پیشنهادی بر گذیده ترومعقول به شمار میرود . این امر میتواند باعث سهولت پذیرش واستمال عام آن نامگردد. به این دلیل که استفاده از نام خود مانی ویالقب ،کمتر به عنوان خود نمایی ویاد بود شخصی تعبیر خواهد شد.

نوت:البته قابل یاد آوری میدانیم این پالیسی ها و طرزالعمل ها نام های جغرافیایی در سطح کشور بوده و نهایی نمیباشد  لهذا از تمام هموطنان گرامی اعم از دانشمندان صاحب نظران و اهل خبره احترامانه تقاضا مندیم که در زمینه نظریات و پیشنهادات سازنده و عملی خویش را پیرامون موضوع همرای ما شریک سازند و با نظریات و پیشنهادات سازنده و عملی شان نام های جغرافیایی افغانستان را هرچه بیشتر تکمیل و به غنامندی علمی آن مارا یاری رسانند.

در خواست ها ، پیشنهادات و یا پرسش های خود را میتوانید به آدرس ذیل ارسال نمایید:

سکرتریت اجراییوی بورد اسمای جغرافیایی برای افغانستان

اداره عمومی جیودیزی و کارتوگرافی

پشتونستان وات کابل افغانستان

شماره تماس: +93700774314